Folik Asit Faydaları

Folik asit, B grubuna giren bir vitamindir. Suda çözünerek vücuda karışır. Doğal besin maddelerinde bulunan haline Folat/Folamin, ilaçlar içerisinde işlenmiş haline ise Folik Asit adı verilir. Özellikle DNA yapısı için önemli rol oynamaktadır. Folik asitin diğer adı ise B9 ya da vitamin M olarak bilinmektedir.

folik1

Folik asit deyince, genellikle akımıza hamilelik dönemi gelmektedir. Oysa hayatımızın her anında folat vitaminine oldukça ihtiyacımız vardır. Folat özellikle, kan yapımında ve hücrelerin oluşarak kendilerini yenilemesinde etkilidir. Folat DNA ve RNA üretimlerinde etkili olması sebebi ile hamilelerde takviye vitamin olarak tavsiye edilmektedir.

Hamile kalmayı planlayan bayanlarda, doktorları tarafından en az 3 ay öncesinden folik asit takviyesi önerilir. Folik asitin faydaları arasında, bebeğin gelişiminin olumlu olarak ilerlediği gözlenlenmiştir. Yapılan araştırmalarda Folik asit kullanmayan bayanlarda hamilelik süreci ve bebeğin gelişimi, hamilelik öncesi kullanan bayanlara nazaran daha fazla anormallik oluşabileceği tespit edilmiştir. Hem annenin hemde bebeğin bu süreci kolaylıkla ve çok daha sağlıklı geçirmesine yardımcı olan folik asit desteği almakta hiçbir sakınca bulunmamaktadır.

Folik asitin bebeğe faydaları, vücutta protein sentezi, hücre çoğalması ve kemik iliğinin gelişimini tamamlamasında çok büyük etkisi vardır. Fetal büyüme ve gelişme, hızlı ve sağlıklı hücre bölünmesini sağlayan folik asit bu dönemlerde son derece önemlidir. Yine yapılan araştırmalarda, bebeğin omurilik, sırt açıklığı, sinir sistemi düzenlemesi ve beyin gelişimi için folik asit kullanımını günümüzde  bir destek olarak alınması gerektiğini göstermektedir.

folik3

Folik asit vücutta depolanmaz, bu nedenle önerilen miktara ulaşana kadar her gün alınması gerekmektedir. Yukarıda da söylediğimiz gibi, hamilelik planlanmadan 3 ay önce kullanımına başlanmalıdır. Hamile kalma süresi uzadığında ise kullanımına devam edilmesi herhangi bir sakınca teşkil etmemektedir.

Gebelik oluştuktan sonra folik asite başlamanın, nöral tüp defektini önleme açısından bir yararı bulunmamaktadır.

Gebelikte folik asit kullanımı aynı zamanda bebekte otizm risk oranını büyük ölçüde azaltmaktadır. Norveçte yapılan ve 100 anne adayı üzerinde gerçekleştirilen bir çalışmada, folik asit kullanan annelerin bebeklerinde otizm riskinin, kullanmayan annelere göre yarısından daha az olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca ABD ulusal enstitüsü tarafından yapılan bir tespite göre, hamilelik öncesinde en az 1 yıl kadar süreyle folik asit kullanımı, erken doğum oranlarını %50-%70 ‘ lere kadar düşmesini sağlamaktadır.

Diyabet hastalığı olan anne adaylarında, hamilelik sırasında şeker ve kalp rahatsızlıkları riski aratacağından anamoli (normalin dışında seyreden süreç) oluşma durumu da doğru orantılı olarak artacaktır. Bu sebeple bu kişilerde de gebelik öncesi folik asit kullanımı bu riskide ortadan kaldırmakta ve bebeğin de anomali oluşumunu neredeyse tamamen yok etmektedir.

Dolayısıyla hamilelik öncesinde, folik asit kullanımının önemini, hem annenin süreci rahat atlatabilmesi hem de bebeğin sağlıklı olarak gelişimini tamamlaması açısından çok önemli rol oynadığını söyleyebiliriz.

Folik asidin diğer faydalarından da bahsetmek gerekir. Folik asit, vitamin B12 ve B6 ile birleşerek, vücudumuzdaki homosistein oranının yükselmesini baskılayarak düşürmeye yararlıdır. Homosistein vücudumuzun normal olarak ürettiği, bir aminoasittir. Yüksek homosistein oranının ise vücudumuzda tahribata kadar yol açabilecek zararları bulunmaktadır. (Bknz homosistein yüksekliğinin zararları) Homosistein’in vücudunuzda yükselmesi yeterince B grubu vitamini almamanızdan kaynaklanmaktadır. Bu sebeple folik asit desteği almak, homosestein’in yol açabileceği birçok yıkıcı zararı da önleyecektir.

Folik asit desteği alınması gereken durumlar, hep bilindiği üzere en başta gebelik ve hamilelik sürecidir. Bunun yanı sıra alkol ve sigara kullananlarda, bağırsaklarımızdaki besin emiliminin düzensiz ve bozuk olduğu durumlarda, dializ tedavisi gören böbrek hastalarında, karaciğer rahatsızlığı olan kişilerde folik asit desteği alınması gerekmektedir. Ayrıca yaşlılarda işitme zorunluluğunun en aza indirgenmesinde ve folik asit eksikliğine bağlı oluşan anemilerde de destek almak gerekir.

Yine folik asit oluşumunu engelleyen bazı ilaçlar kullanılırken de folik asit desteği uzmanlar tarafından önerilmektedir. Bu ilaçlar; başta epilepsi ilaçları, diyabet tedavisinde kullanılan glukofage/glukoformin gibi ilaçlar, crohn hastalığı tedavisinde kullanılan sulfasalazin, idrar söktürücü triamteren ilacı, ve kanser tedavisinde kullanılan methıtrexate’ yi örnek olarak sayabiliriz.

Folat eksikliğini nasıl anlarız? Folik asit eksikliği olan kadınların düşük ağırlıklı bebek ve sinir hasarlı bebek doğurma riski bulunmaktadır. Bebek ve çocukların gelişiminin yavaşlamasına neden olabilmektedir. Kansızlık ve anemi hastalıkları yine folat vitamini eksikliğinden ortaya çıkabilmektedir. Folik asit eksikliği, İshal, iştah kaybı ve kilo kaybına da yol açabilir. Bazı zamanlar dilde ağrı, baş ağrısı, unutkanlık, davranış bozukluğu ve çarpıntı olarak da ortaya çıkabilir.

Kanda homosestein’in yükseldiğini de yukarıda açıklamıştık.

Tüm bu saydıklarımızdan sonuç olarak çıkartılabilcek sonucumuz, folik asit desteğinin, gebelik sürecinde nörol tüp defektini önlüyor olması, kalp ve damar rahatsızlıklarından koruyor olması, kolon ve bağırsak kanserine karşı koruyucu bir kalkan görevi yaptığını, kadınlarda vajinal enfeksiyon ve rahim ağzı kanseri için de aynı görevi yerine getirdiğini, hipertansiyon riskini ortadan kaldırdığını, yaşlılıkta işitme problemlerinden ve kemik yapısının sağlam kalmasında öneminin oldukça büyük olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Folik asit hangi besinlerde bulunur? Koyu Yeşil yapraklı besinlerde sebzelerde, bezelye, ıspanak, fasulye, buğday, baklagiller,karaciğer, fındık, kepekli ekmek, yumurta, balık, muz, çilek, portakal, kiraz, patates ve mısırda bulunur. Ortalama günlük folik asit ihtiyacı 400 mikrogram olarak belirlenmiştir.

Folik asit kullanan kişilerin dikkat etmesi gereken önemli bir ayrıntıyı da söylemeden geçemeyiz. Folik asit desteği günde 1000 mikrogramdan fazla alınmamalıdır. Dozun yükseltilmesi, B12 eksikliğini ya da yetmezliğini tetikleyerek beraberinde B12 eksikliğinden oluşabilcek (bknz B12 eksikliğinin zararları) rahatsızlıkları getirebilir. Folat vitamini B12 vitamin eksikliğine bağlı kansızlığı ortadan kaldırırken, beyinde ve sinir sisteminde tahribata yol açabilmektedir.

Folik asit takviyesi almadan önce, B12 vitamin düzeyinin kontrol edilmesinde fayda vardır. Ve kullanıma başlamadan önce, mutlaka doktorunuza danışmanızı öneriyoruz.

Son olarak, besin değerlerinden alınan folat vitamininin zararı yoktur. Bu vitaminin suda çözülmesi sayesinde fazlalığı idrarla dışarı atmak mümkündür. Folat vitaminin günde 1000 mikrogramı geçmemesine dikkat edilmelidir.

Sağlıklı günler dileriz.

https://www.youtube.com/watch?v=PPVkg8rX1_s

Yazar: volkan

2 thoughts on “Folik Asit Faydaları

    AExpept

    (08 Temmuz 2017 - 23:33)

    bonjour, alors tout d’abord j’aimerais savoir comment chuter enceinte rapidement.. J’ai souvent des rapport cependant je tombe pas enceinte.. Donc sa m’inquiète un peu 1 même !

    catkıdı

    (06 Mart 2017 - 16:21)

    nedemek

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.